Rehber
Kartvizit ve Broşürde Kâğıt Nasıl Seçilir? Gramaj, Kâğıt Türü ve Yüzey İşlemleri
Kâğıt, baskının hem görünümünü hem elde bıraktığı hissi belirler. Gramaj, kuşe, 1. hamur ve dokulu kâğıt farkları ile selofan, yaldız ve kabartma işlemlerinin hangi işte anlamlı olduğu.
· 5 dk okuma · Mood Reklam
Kartvizitte kalın ve tok bir kâğıt, broşürde ise katlanabilen daha ince bir kâğıt seçilir; kartvizitler çoğunlukla 300–350 gram, broşürler 115–170 gram aralığındaki kuşe kâğıda basılır. Kâğıdın türü baskının görünümünü belirler: kuşe renkleri canlı verir, 1. hamur üzerine yazı yazılabilir, dokulu kâğıtlar dokunma hissi katar. Selofan, yaldız ve kabartma gibi işlemler ise kâğıdı korur ya da belirli bir ayrıntıyı öne çıkarır. Doğru seçim, işin nasıl kullanılacağından çıkar.
Gramaj ne anlatır?
Gramaj, kâğıdın bir metrekaresinin gram cinsinden ağırlığıdır. Sayı büyüdükçe kâğıt genellikle kalınlaşır ve sertleşir, ancak gramaj doğrudan kalınlık demek değildir: aynı gramajdaki kuşe kâğıt, 1. hamur kâğıda göre daha ince ve sıkı durur. Bu yüzden kararı rakama değil, elinize aldığınız numuneye göre verin.
- İnce kâğıtlar: El ilanı ve çok adetli dağıtım işleri. Hafiftir, kolay katlanır, arka yüzdeki baskıyı gösterebilir.
- Orta gramajlar: Broşür, katalog iç sayfası, menü. Katlanır ama elde dağılmaz.
- Kalın kâğıtlar ve kartonlar: Kartvizit, kapak, davetiye, dosya, etiket kartı. Tek başına dik durur.
Kalın kâğıt katlanacaksa kat yerine önceden iz açılması gerekir; aksi hâlde kat yerinde kâğıt ve baskı çatlar. Katlı bir broşürde ya da kapaklı bir işte bunu sorun.
Kâğıt türleri: kuşe, 1. hamur ve dokulu
| Kâğıt | Görünüm ve his | Baskıda davranışı | Uygun olduğu işler |
|---|---|---|---|
| Parlak kuşe | Pürüzsüz, ışığı yansıtır | Renkler canlı, fotoğraflar net | Broşür, el ilanı, katalog |
| Mat kuşe | Pürüzsüz, yansımasız | Renkler dengeli, yazı rahat okunur | Kartvizit, kurumsal broşür, menü |
| 1. hamur | Kaplamasız, doğal | Mürekkebi emer, renkler daha mat | Antetli kâğıt, bloknot, form |
| Dokulu kâğıt | Yüzeyi desenli ya da kabartılı | Dolu zeminler eşit görünmeyebilir | Kartvizit, davetiye, özel işler |
| Kraft | Kahverengi, kaplamasız | Renkler koyulaşır, beyaz alan kâğıt renginde kalır | Etiket kartı, ambalaj, butik işler |
Kuşe kâğıdın yüzeyi kaplamalıdır; mürekkep yüzeyde kalır ve renkler canlı görünür. Üzerine tükenmez kalemle yazmak zordur, kaşe mürekkebi geç kurur ve dağılabilir. 1. hamur kâğıt kaplamasızdır; fotokopi kâğıdına benzer, üzerine rahatça yazılır ve kaşe basılır. Bu yüzden üzerine not alınacak, doldurulacak ya da kaşelenecek işlerde 1. hamur seçilir.
Dokulu kâğıtlar keten, tuval ya da çizgili gibi yüzey desenleriyle ve farklı renklerde bulunur. Sade, az renkli ve boşluklu tasarımlarla iyi sonuç verir; büyük fotoğraflar ve geniş koyu zeminler dokunun üzerinde eşit görünmeyebilir.
Selofan: koruma ve his
Selofan, baskının üzerine uygulanan ince bir filmdir. Yüzeyi sürtünmeye ve neme karşı korur, kat yerlerinde çatlamayı azaltır ve kâğıda ek bir sertlik verir. Parlak selofan renkleri canlandırır ve ışığı yansıtır; mat selofan sakin ve kadifemsi bir yüzey verir. Mat selofanlı koyu zeminlerde parmak izi ve çizik daha kolay fark edilir; tamamı siyah bir kartvizit istiyorsanız bunu bilerek seçin.
Selofanlı yüzeye kalemle yazmak zordur. Kartvizitin arkasına randevu saati ya da not yazılacaksa arka yüzü selofansız bıraktırın. Mat selofanın üzerine yalnızca logoya ya da belirli bir alana parlak lak uygulanabilir (kısmi lak); mat ile parlak arasındaki fark o ayrıntıyı öne çıkarır.
Yaldız ve kabartma
Yaldız, ısı ve basınçla kâğıda aktarılan metalik bir folyodur; altın ve gümüşün yanında başka renkleri de vardır. Mürekkeple basılan “altın rengi” ile aynı şey değildir: yaldız gerçekten parlar ve ışıkla birlikte değişir. Kabartma (gofre), kâğıdın bir kalıpla bastırılarak yükseltilmesi ya da çökertilmesidir; logoya dokunulduğunda hissedilen bir derinlik verir.
İkisinde de bilmeniz gerekenler ortaktır:
- Her tasarım için bir kalıp ya da klişe hazırlanır; bu, baskıya ek bir iş kalemidir ve tasarım değişirse kalıp da değişir.
- Çok ince çizgiler ve küçük yazılar yaldızda dolabilir, kabartmada kaybolabilir. Logonun sade ve yeterince büyük bir hâli gerekir.
- Kalıp vektör çizimden hazırlanır; logonun vektör dosyası şarttır.
- Kabartma kalın kâğıtta belirginleşir ve kâğıdın arka yüzünde iz bırakır; arka yüzün tasarımını buna göre kurun.
Bu işlemler düğün ve nişan davetiyelerinde de sık kullanılır; kâğıt ve işlem birleşimlerini davetiye sayfasında görebilirsiniz.
İşe göre seçim
- Elden ele dolaşacak kartvizit: Kalın mat kuşe ve mat selofan. Arkaya not yazılacaksa arka yüz selofansız.
- Sade ve doğal bir kimlik: Dokulu ya da kaplamasız kalın kâğıt, tek ya da iki renk baskı, istenirse kabartma.
- Dağıtılacak el ilanı: İnce parlak kuşe; selofan gerekmez.
- Katlı tanıtım broşürü: Orta gramaj mat ya da parlak kuşe; kalın seçilirse kat izi açtırın.
- Masada ve tezgâhta kalacak menü: Kalın kuşe ve selofan; ıslak ve yağlı elle tutulacağını unutmayın.
- Antetli kâğıt ve form: 1. hamur; yazıcıdan geçecekse yazıcıya uygun gramajı sorun.
Aynı tasarım farklı kâğıtlarda farklı renkte görünür. Kartvizitiniz mat kuşeye, antetli kâğıdınız 1. hamura basıldığında kurumsal renginizin iki işte birebir aynı çıkmasını beklemeyin; kurumsal kimlik çalışmasında renkler bu fark gözetilerek tanımlanır.
Sipariş öncesi: numuneye dokunun
Kâğıt ekrandan seçilmez. Karar vermeden önce kâğıt numunelerini ve daha önce basılmış benzer işleri görmek isteyin; kâğıdı elinizde tartın, selofanlı ve selofansız yüzeye dokunun. Ardından şunları netleştirin: işin ölçüsü ve adedi, tek mi çift mi yüz basılacağı, katlama olup olmadığı ve üzerine yazı yazılıp yazılmayacağı.
Ürün ambalajına yapışacak bir iş yaptıracaksanız kâğıt mantığı değişir; su, yağ ve soğuk devreye girer. Bu konuyu etiket malzemesi seçimi yazısında anlattık. Kartvizit, broşür ve diğer basılı işlerin ölçü ve kâğıt seçenekleri matbaa sayfasındadır. Fiyat adede, kâğıda ve işlemlere göre değiştiği için telefonda verilir; bilgileri önceden teklif formundan iletirseniz görüşme kısalır.
