Dijital Baskı Dosyasında Ölçü, Çözünürlük ve Taşma Payı Nasıl Ayarlanır?

Baskıya hazır bir dosya beş koşulu sağlar: gerçek baskı ölçüsünde (ya da ölçeği açıkça belirtilmiş biçimde) hazırlanmıştır, bakış mesafesine uygun çözünürlüktedir, renk modu CMYK’dir, kesilecek işlerde taşma payı ve güvenli alan bırakılmıştır ve yazıları konturlanmış olarak PDF kaydedilmiştir. Bu koşullardan biri eksikse dosya ya atölyede yeniden düzenlenir ya da baskı beklediğiniz gibi çıkmaz.

Ölçü: dosya baskının kendisi kadar olmalı

Küçük işlerde (kartvizit, broşür, el ilanı, etiket) dosyayı birebir ölçüde, yani 1:1 hazırlayın. Çok büyük işlerde tasarım programları sayfa boyutunu sınırlayabilir; bu durumda dosya ölçekli kurulur, örneğin 1:10. Ölçekli çalıştıysanız bunu dosya adında ve mesajınızda açıkça yazın, çünkü dosyaya bakarak anlaşılmaz.

Ölçek, çözünürlüğü de etkiler. 1:10 ölçekte hazırlanmış bir dosya baskıda on kat büyütülür ve içindeki fotoğrafın çözünürlüğü aynı oranda düşer. Çözünürlük hesabını her zaman nihai baskı ölçüsü üzerinden yapın.

Ölçüyü tahminle değil, işin uygulanacağı yerden alın. Tabela kasası, cam, pano ya da stant için net ölçüyü ve baskının hangi kenardan ne kadar taşması gerektiğini atölyeden öğrenin.

Çözünürlük: bakış mesafesine göre değişir

Elde tutulan ve yakından bakılan küçük baskılarda fotoğraflar 1:1 ölçüde 300 dpi olmalıdır. Uzaktan bakılan geniş format baskılarda, örneğin bir cephe brandasında ya da yol kenarındaki bir panoda, daha düşük çözünürlük yeterlidir; göz o mesafeden ayrıntıyı zaten seçemez. Doğru değer baskı ölçüsüne ve bakış mesafesine göre değişir, bu yüzden büyük işlerde dosyayı hazırlamadan önce atölyeyle teyit edin.

Sık yapılan iki hata vardır:

• Küçük görseli büyütmek: Programda çözünürlük değerini yükseltmek görsele ayrıntı eklemez, yalnızca dosyayı büyütür. İnternetten alınmış ya da mesajlaşma uygulamasıyla gönderilirken sıkıştırılmış bir fotoğraf büyük baskıda bulanık ve pikselli çıkar.
• Logoyu fotoğraf gibi kullanmak: Logo ve yazılar piksel değil vektör olmalıdır. Vektörel dosya (AI, PDF, SVG, EPS) hangi ölçüye büyütülürse büyütülsün keskin kalır.

Taşma payı ve güvenli alan

Kesilerek son ölçüsüne getirilen işlerde bıçak her seferinde tam aynı noktadan geçmez. Zemin rengi ya da görsel kâğıdın kenarına kadar uzanıyorsa tasarımı kesim çizgisinin dışına taşırmanız gerekir; aksi hâlde kenarda ince beyaz bir şerit kalabilir. Matbaa işlerinde tipik taşma payı her kenardan 3 mm’dir.

Güvenli alan bunun tersidir: yazı, logo ve çerçeve gibi kesilmemesi gereken öğeleri kesim çizgisinden içeride tutarsınız. Kenara çok yakın duran ince bir çerçeve, en küçük kaymada bir tarafta kalın, diğer tarafta ince görünür.

Geniş format işlerde pay farklı çalışır. Brandada kenar katlama ve kuşgözü, vinil germede kasaya dönüş payı, folyoda ise yüzeyin kenarından taşma gerekebilir. Bu ölçüler işe göre değişir; branda ve vinil baskı gibi işlerde payı atölyeden alın ve önemli öğeleri kuşgözü gelecek kenarlardan uzak tutun. Malzemelerin birbirinden nasıl ayrıldığını branda, folyo ve vinil karşılaştırması yazısında bulabilirsiniz.

Renk: ekranda RGB, baskıda CMYK

Ekran ışıkla, baskı mürekkeple renk üretir. Ekranda gördüğünüz çok parlak yeşil, turuncu ve mavi tonların bir kısmı baskıda aynı canlılıkta elde edilemez. Dosyayı baştan CMYK modunda kurarsanız bu farkı tasarım aşamasında görürsünüz; RGB dosya baskı öncesinde dönüştürülür ve renkler sizin kontrolünüz dışında değişir.

• Kurumsal renginiz varsa CMYK ya da Pantone değerini yazılı olarak verin.
• Daha önce basılmış ve renginden memnun olduğunuz bir iş varsa numune olarak gösterin.
• Küçük siyah yazıları dört rengin karışımıyla değil yalnızca siyahla hazırlayın; renkler üst üste tam oturmadığında yazı bulanık görünür.
• Aynı dosya farklı malzemelerde farklı görünür. Kuşe kâğıt, branda ve folyo aynı rengi aynı şekilde vermez.

Renk sizin için kritikse, işin tamamını basmadan önce küçük bir deneme baskısı isteyin.

Yazılar, logo ve dosya biçimi

Dosyayı açan bilgisayarda kullandığınız yazı tipi yoksa program onu başka bir fontla değiştirir ve tasarım bozulur. Bunu önlemek için kaydetmeden önce yazıları konturlayın (convert to outlines); yazı artık metin değil şekil olur. Konturlanmış yazı düzeltilemeyeceği için düzenlenebilir bir kopyayı kendinizde saklayın. Dosyaya yerleştirdiğiniz görselleri de gömün; bağlantılı bırakılan görsel başka bilgisayarda eksik görünür.

Teslim için en güvenli biçim PDF’tir. Çalışma dosyası olarak AI, EPS ya da SVG de gönderilebilir. Word, PowerPoint ya da telefon uygulamalarında hazırlanmış tasarımlar çoğunlukla baskıya uygun değildir ve yeniden kurulmaları gerekir. Elinizde yalnızca eski bir kartvizit ya da düşük çözünürlüklü bir logo varsa logonun yeniden çizilmesi gerekir; bu, kurumsal kimlik çalışmasının ilk adımıdır.

Göndermeden önce kontrol listesi

1. Dosya nihai baskı ölçüsünde mi, ölçekliyse ölçek yazıldı mı?
2. Fotoğrafların çözünürlüğü baskı ölçüsünde yeterli mi?
3. Renk modu CMYK mi?
4. Taşma payı ve güvenli alan bırakıldı mı?
5. Yazılar konturlandı, görseller gömüldü mü?
6. Dosya PDF olarak kaydedildi ve sıkıştırılmadan, belge olarak gönderildi mi?

Kâğıt işleri için matbaa, geniş format işler için dijital baskı sayfasında malzeme seçeneklerini bulabilirsiniz. Dosyanız bu listeyi karşılamıyorsa baskıyı ertelemeniz gerekmez: Mood Reklam tasarım ve üretimi birlikte yaptığı için eksik kalan kısım baskıdan önce sizinle konuşularak tamamlanabilir.