Bina ve Tesislerde Yönlendirme Sistemi Nasıl Planlanır?

Yönlendirme sistemi levha tasarlayarak değil, ziyaretçinin yürüdüğü yolu çıkararak planlanır. Önce binaya kimlerin, hangi kapıdan girip nereye gittiğini belirlersiniz; sonra bu yollar üzerinde kişinin karar vermek zorunda kaldığı noktaları işaretler, her noktaya gereken levhayı yazıp bir liste hâline getirirsiniz. Tasarım, malzeme ve ölçü bu listeden sonra gelir. Sıra tersine döndüğünde ortaya güzel görünen ama yanlış yerde duran levhalar çıkar.

Kullanıcıları ve güzergâhları çıkarın

Binayı her gün kullanan çalışan levhaya bakmaz; sistemi ilk kez gelen kişi için kurarsınız. Önce kullanıcı gruplarını yazın: hasta ve yakını, müşteri, öğrenci ve veli, kargo ve tedarikçi, servis personeli. Sonra her grubun en sık gittiği yerleri belirleyin. Bir poliklinikte bunlar kayıt, laboratuvar ve muayene odalarıdır; bir fabrikada ziyaretçi girişi, idari bina ve sevkiyat kapısıdır.

Kat planının bir çıktısını alın ve her güzergâhı girişten hedefe kadar üzerine çizin. Planınız yoksa elle çizilmiş bir kroki de yeter. Ardından aynı yolu binayı bilmiyormuş gibi yürüyün; mümkünse binayı tanımayan birine yürütün ve nerede durakladığını not edin.

Karar noktalarını işaretleyin

Karar noktası, kişinin “şimdi nereye?” diye durduğu yerdir: giriş, koridor kesişimi, merdiven ve asansör önü, kat sahanlığı, otopark çıkışı. Levha bu noktada ve kişinin yürüdüğü yöne dönük durmalıdır. Uzun ve düz bir koridorda, doğru yolda olunduğunu hissettirmek için aralıklı teyit levhaları da gerekebilir.

• Her karar noktasında yalnızca o noktada gereken bilgiyi verin. Girişteki levhada binadaki her odanın adı yer almaz; önce kat ya da blok, kata gelince birim gösterilir.
• Bir hedefi bir kez göstermeye başladıysanız, hedefe varana kadar her karar noktasında göstermeyi sürdürün. Zincir bir yerde koparsa ziyaretçi kaybolur.
• Dönüş yolunu da düşünün: çıkış, otopark ve tuvalet en çok aranan hedefler arasındadır.

Levha türleri ve görevleri

• Tanıtıcı levhalar: Bir yerin adını söyler. Bina adı, kat numarası, kapı ve oda isimlikleri bu gruptadır.
• Yön levhaları: Okla hedefi gösterir. Koridor kesişimlerinde, asansör ve merdiven önlerinde bulunur.
• Bilgi levhaları: Genel resmi verir. Girişteki kat rehberi, yerleşke planı ve “buradasınız” haritaları bu gruptadır.
• Uyarı ve kural levhaları: Girilmez, baret takınız, sigara içilmez gibi levhalardır.

Acil çıkış, yangın ve iş güvenliği işaretleri bu sistemin dekoratif bir parçası değildir; biçimleri, renkleri ve yerleri mevzuatla belirlenir. Bu levhaları kurumsal tasarıma uydurmaya çalışmayın; hangilerinin gerekli olduğunu iş güvenliği uzmanınızdan ya da ilgili kurumdan teyit edin. Engelli erişimine ilişkin kabartma yazı ve benzeri koşullar için de aynı yolu izleyin.

Açık alanı olan yerleşkelerde sistem kapının dışında başlar. Araçla gelen ziyaretçi için girişteki totem ya da pilon, otopark ve bina yönlerini gösteren ilk levhadır; bina içindeki sistemle aynı dili konuşmalıdır.

Levha listesi: her levhanın bir satırı olsun

Planı üretilebilir hâle getiren belge levha listesidir. Kat planındaki her işarete bir numara verin ve her numara için şunları yazın:

1. Levhanın numarası ve plandaki yeri
2. Türü: tanıtıcı, yön, bilgi ya da uyarı
3. Üzerindeki metnin tamamı ve okların yönü
4. Montaj biçimi: duvara, tavana asılı, duvara dik ya da ayaklı
5. Tek taraflı mı, çift taraflı mı olduğu
6. Montaj yüzeyi: alçıpan, beton, cam, asma tavan

Bu liste aynı zamanda metinlerin kontrol belgesidir. Birim adlarının yazımını, oda numaralarını ve ok yönlerini üretimden önce liste üzerinde, binayı bilen biriyle satır satır doğrulayın. Yanlış basılmış bir ok, eksik bir levhadan daha çok sorun çıkarır.

Tutarlılık: aynı dil, aynı biçim, aynı yer

Ziyaretçi ikinci levhada, birincide öğrendiği düzeni arar. Tutarlılık şu başlıklarda kurulur:

• Adlandırma: Bir yer için tek bir ad kullanın. Bir levhada “Muhasebe”, diğerinde “Mali İşler” yazıyorsa ziyaretçi iki ayrı yer olduğunu düşünür.
• Yazı ve renk: Tek bir yazı ailesi ve sınırlı bir renk düzeni seçin. Renk, kat ya da blok ayırmak için kullanılabilir; ancak anlamı her yerde aynı kalmalıdır.
• Oklar ve simgeler: Ok biçimi, okun metne göre konumu ve tuvalet, asansör, merdiven gibi simgeler tüm levhalarda aynı olmalıdır.
• Yükseklik ve konum: Kapı isimlikleri hep aynı yükseklikte ve kapının aynı tarafında, asılı levhalar aynı hizada dursun.

Yazı boyu, levhanın okunacağı mesafeye göre belirlenir; koridorun ucundan okunacak asılı bir levha ile kapının yanındaki isimlik aynı boyda yazılmaz. Mesafe ile harf yüksekliği arasındaki ilişkiyi tabelada yazı boyu ve okuma mesafesi yazısında bulabilirsiniz. Renk ve yazı kararlarını mevcut kurumsal kimliğinizle uyumlu tutmak, levhaların binanın bir parçası gibi görünmesini sağlar.

Değişikliğe hazır bir sistem kurun

Binalar değişir: birimler taşınır, doktor ve yönetici adları yenilenir, odalar bölünür. Sık değişen bilgileri, yani kişi ve birim adlarını değiştirilebilir parça olarak düşünün; taşıyıcı sabit kalır, yalnızca isimlik ya da şerit yenilenir. Kat rehberi gibi çok satırlı levhalarda her satırın ayrı değişebilmesi, tek bir taşınma yüzünden levhanın baştan yaptırılmasını önler.

Levha listesini ve tasarım dosyalarını saklayın; yeni bir levha gerektiğinde aynı ölçü, renk ve yazıyla üretilebilsin. Kat planınız ve hedef listeniz hazırsa yönlendirme levhaları için görüşmeye bunlarla başlayın. Mood Reklam, Hatay’ın ilçelerindeki bina ve tesisler için plan ve fotoğraf üzerinden ön değerlendirme yapar; montaj yüzeyleri ve asma yükseklikleri için binanın yerinde görülmesi gerekir.