Payas’ta Sanayi Tesisleri İçin Yönlendirme, İş Güvenliği Levhaları ve Tesis Giriş Tabelası

Payas’taki bir sanayi tesisinde levha işi reklam değil, düzen işidir: tesise ilk kez gelen bir tır sürücüsü, taşeron ekibi ya da ziyaretçi, kimseye sormadan doğru kapıya ve doğru bölüme ulaşabilmelidir. Bunun için üç katman birlikte planlanır: yoldan görülen tesis giriş tabelası, kapıdan içeriye doğru devam eden yönlendirme levhaları ve iş güvenliği uzmanının belirlediği uyarı levhaları. Üçünü ayrı zamanlarda, ayrı kişilere hazırlatmak, sahada birbirini tutmayan yazı, renk ve numaralarla sonuçlanır.

Aşağıdaki sıra, Payas’taki tesis ve fabrika levha işlerinde keşiften önce tesis tarafında hazırlanması gerekenleri anlatır.

Önce kim, nereden, nereye gidiyor?

Levha listesi masada değil, güzergâh üzerinde çıkarılır. Tesise gelenleri gruplara ayırın ve her grubun kapıdan hedefine kadar izlediği yolu yürüyerek ya da araçla geçin. Her kararsızlık noktası bir levha demektir.

Tesisin kapıları, binaları ve bölümleri için tek bir adlandırma düzeni olmalıdır. Güvenlikte “B kapısı”, irsaliyede “iki numaralı giriş”, levhada “sevkiyat kapısı” yazıyorsa sürücü yine telefon açar. Levhaya geçmeden önce bu adları kesinleştirin. Planlamanın genel mantığı yönlendirme sistemi planlama yazısında anlatılıyor; burada sanayi tesisine özgü noktalar üzerinde duruyoruz.

Yoldan görülen giriş: totem ve cephe

Birden fazla kapısı olan tesislerde en sık sorun, aracın yanlış kapıya gelmesidir. Kapı numarasının yoldan, araç yavaşlamadan okunacak büyüklükte yazılması bu sorunu çözer. Ana girişte firma adını ve kapı bilgisini taşıyan bir totem tabela, tır sürücüsünün dönüş kararını girişe gelmeden vermesini sağlar; geniş yüzeyli totemlerde taşıyıcı ve temel, yerinde keşfe göre belirlenir.

İdari bina ve güvenlik kulübesi, ziyaretçinin gördüğü ilk yapıdır. Yıpranmış bir cephenin kompozit panelle kaplanması ve firma adının bu zemine büyük harflerle yazılması, girişi hem toparlar hem uzaktan seçilir kılar. Kaplama yapılacaksa tabelanın taşıyıcısı ve kablo çıkışları karkas aşamasında birlikte düşünülmelidir; ayrıntılar kompozit kaplama öncesi hazırlık yazısında.

Tesis içi yönlendirme levhaları

Saha içindeki yönlendirme levhaları iki ayrı okuyucuya göre tasarlanır. Araç yolundaki levha uzaktan ve hareket hâlinde okunur: az kelime, büyük harf, ok. Yaya yolundaki ve bina içindeki levha yakından okunur: daha küçük olabilir, daha fazla bilgi taşıyabilir.

• Her kavşakta karar: Yolun ikiye ayrıldığı her noktada hedefler ve oklar yeniden gösterilir. Sürücü bir önceki levhayı hatırlamak zorunda kalmamalıdır.
• Bina ve bölüm numaraları: Numara, binanın araç yolundan görülen köşesine büyük yazılır; kapı üstündeki küçük isimlik bunu tamamlar.
• Gece ve vardiya: Karanlıkta da araç giriş çıkışı olan tesislerde araç yolu levhaları için far ışığını geri yansıtan reflektif yüzey sorulmalıdır.
• Dili bilmeyen sürücü: Yazıya ek olarak anlaşılır semboller kullanmak, Türkçe bilmeyen sürücünün de yolunu bulmasını kolaylaştırır.

İş güvenliği levhaları: listeyi uzman belirler

Hangi uyarı, yasak, zorunluluk ve acil durum levhasının nereye, hangi ölçüde ve hangi sembolle konacağına tabelacı karar vermez. Bu liste tesisin iş güvenliği uzmanı tarafından, yürürlükteki mevzuata ve tesisin risk değerlendirmesine göre hazırlanır; sembol ve renklerde de ilgili standartlar esas alınır. Emin olunmayan noktalar ilgili kurumdan teyit edilmelidir. Atölyenin işi, bu listeyi eksiksiz, okunaklı ve sahaya dayanıklı biçimde üretip yerine takmaktır.

Listeyi tablo hâlinde göndermek işi belirgin biçimde kolaylaştırır. Her satırda levhanın metni ya da sembolü, ölçüsü, adedi, takılacağı yer ve montaj yüzeyi yer alsın. Karanlıkta görünmesi istenen levhalar için ışığı depolayıp karanlıkta parlayan malzeme gerekip gerekmediğini de uzmanınız belirtmelidir.

Sanayi ortamına dayanan malzeme

Payas gibi sanayinin ağırlıkta olduğu bir ilçede levha sahada toz, yağ buharı, güneş ve yıkama suyuyla karşılaşır. İç mekân için hazırlanmış kâğıt ya da ince plastik levha bu ortamda çabuk okunmaz olur. Dış sahada alüminyum ya da kompozit zemin üzerine laminasyonlu baskı ya da kesim folyo yaygın çözümdür; laminasyon yüzeyin silinmesini kolaylaştırır. Sıcak yüzeylerin, kimyasalların ve sürekli sürtünmenin olduğu noktaları ayrıca belirtin; her folyo her koşula dayanmaz.

Montaj yüzeyi de malzeme kadar belirleyicidir. Tel çite, boruya, sac cepheye ve beton duvara levha farklı yöntemlerle bağlanır. Bölüm numaralarının ileride değişme olasılığı varsa levhanın zemini sabit, üzerindeki yazı yenilenebilir tasarlanabilir.

Tesis içinde keşif ve montaj

Mood Reklam’ın atölyesi İskenderun’dadır; Payas’taki işlerde ilk değerlendirme gönderilen liste ve fotoğraflarla yapılır, ardından sahada keşif ve montaj günü planlanır. Tesis içinde çalışma tesisin kurallarına göre yürür. Keşiften önce şunların bildirilmesi, ekibin kapıda beklemesini önler:

• Giriş izni için istenen belgeler ve kimlik bilgileri
• Sahada zorunlu olan koruyucu donanım ve varsa giriş eğitimi
• Montajın yapılabileceği gün ve saatler; üretimin durduğu zamanlar
• Yüksekte çalışma, delme ve elektrik bağlantısı için tesisin izin süreci
• Keşifte ekibe eşlik edecek yetkilinin adı ve telefonu

Levhalar toplu üretildiği için listenin tek seferde ve eksiksiz gelmesi, sahada aynı yazı tipinin, aynı rengin ve aynı ölçü düzeninin korunmasını sağlar. Payas’ta ilçe merkezindeki esnafın dükkân tabelası ise bundan ayrı, daha yalın bir iştir ve cephe fotoğrafıyla başlar.