Rehber
Yazılım Projesinde Teslim ve Sahiplik: Kaynak Kod, Alan Adı, Sunucu ve Mağaza Hesapları Kimde Kalmalı?
Yazılım işinde en can sıkıcı sorunlar iş birliği bittikten sonra çıkar. Teslim listesi, kaynak kod deposu, işletme adına açılan hesaplar, kullanım hakkı ve teslim günü için kontrol listesi.
· 4 dk okuma · Mood Reklam
Yazılım projelerinde en can sıkıcı sorunlar kod yazılırken değil, iş birliği bittikten sonra ortaya çıkar. Alan adının yenileme zamanı gelir ama kimin adına kayıtlı olduğunu kimse bilmez. Sunucunun şifresi yalnızca eski yazılımcıdadır. Mobil uygulama mağazada yayındadır ama geliştirici hesabı başkasının adınadır ve güncelleme gönderilemez. İskenderun’da depremden sonra yeni adrese taşınıp web sitesini güncellemek isteyen pek çok işletme, ilk kez bu soruyla karşılaştı: siteye kim, nasıl girecek? Bunların hepsi teslimde neyin işletmede kalacağı baştan yazılmadığı için yaşanır.
Bu yazı web sitesi, işletmeye özel yazılım ve mobil uygulama projelerinde teslimde istenecekleri sıralıyor. Kural basit: hesaplar işletmenin adına açılır, yazılımcıya erişim verilir. Tersi değil.
Teslim listesi
| Varlık | Kimin adına olmalı | Teslimde istenecek |
|---|---|---|
| Alan adı | İşletme | Kayıt firmasındaki hesabın giriş bilgisi ve yenileme tarihi |
| Sunucu ya da hosting | İşletme | Panel erişimi, faturanın kime kesildiği, sunucunun nerede durduğu |
| Kaynak kod | İşletmenin erişebildiği bir depo | Deponun adresi, yönetici yetkisi ve kurulum notları |
| Veritabanı | İşletme | Güncel tam yedek ve yedeklerin nerede tutulduğu bilgisi |
| Google Play ve App Store hesapları | İşletme | Hesap sahipliği; Android’de güncelleme göndermek için gereken yükleme anahtarı |
| Bağlı servisler (SMS, ödeme, e-fatura, harita, e-posta) | İşletme | Hesap girişleri ve yazılımda kullanılan erişim anahtarlarının listesi |
| Ücretli tema, eklenti ya da kütüphane lisansları | İşletme | Lisansın kimin adına alındığı ve ne zaman yenileneceği |
| Belgeler | İşletmeye teslim edilir | Kurulum, yedekten geri dönme ve yönetici paneli kullanım notları |
Tablodaki en sık atlanan satır bağlı servislerdir. SMS gönderen, ödeme alan ya da harita gösteren bir yazılım, arka planda başka firmaların hizmetlerine bağlıdır ve bu hizmetler bir hesaba, çoğu zaman da bir ödeme yöntemine dayanır. O hesap yazılımcının kartına bağlıysa iş birliği bittiği gün bildirimler sessizce durabilir. Hangi servislerin kullanıldığını bir liste hâlinde isteyin ve her birinin hesabını kendi adınıza aldırın.
Kaynak kod: bir klasör değil, bir depo
Kaynak kod, yazılımın insanların okuyup değiştirebildiği hâlidir. Teslimde sıkıştırılmış bir klasör almak hiç yoktan iyidir ama yeterli değildir; klasör, alındığı günün fotoğrafıdır. Yazılımcılar kodu Git gibi bir sürüm takip sistemiyle, çevrim içi bir depoda tutar. Bu depo her değişikliğin kim tarafından, ne zaman yapıldığını saklar. İstenecek olan, deponun işletmenin hesabında durması ya da en azından işletmeye yönetici yetkisiyle açık olmasıdır.
Kod tek başına da yetmez. Başka bir yazılımcının programı sıfırdan ayağa kaldırabilmesi için hangi sunucu yazılımının, hangi ayarların, hangi servis anahtarlarının gerektiğini anlatan kısa bir kurulum notu isteyin. Şifreler ve anahtarlar kodun içine değil, ayrı ve güvenli bir yerde tutulmalıdır.
Hesaplar sizin, erişim yazılımcının
Alan adı, hosting ve mağaza hesaplarının yazılımcının kendi adına açılması başta işi hızlandırıyormuş gibi görünür. Sorun, yollar ayrıldığında başlar. Doğru düzen şudur: hesabı işletme açar, yazılımcıya kendi kullanıcı adıyla ve gereken yetkiyle erişim verir. Google Play Console ve App Store Connect gibi paneller, hesap sahibinin başka kişileri belirli rollerle eklemesine izin verir; şifre paylaşmak gerekmez. Apple, kurum adına hesap açarken işletmenin D-U-N-S numarası gibi doğrulama bilgileri ister; bu adımı projenin sonuna bırakmayın. Mağaza sürecinin özeti mobil uygulama sayfasında da yer alıyor.
Kullanım hakkı yazılı olsun
Kodu elinizde tutmak ile onu değiştirme, başka bir yazılımcıya geliştirtme ya da başka bir şubede kullanma hakkınızın olması aynı şey değildir. Sözleşmede yazılımın hangi haklarla teslim edildiği açıkça yazmalıdır. Yazılımcının kendi hazır altyapısını ya da başka projelerde de kullandığı ortak parçaları kullanması olağandır; bu parçalar için size hangi hakkın tanındığını sorun. Hukuki ayrıntılar için bir hukuk danışmanından görüş almak yerinde olur.
Teslim günü kontrol listesi
- Alan adı ve hosting panelinize kendi şifrenizle girebiliyor musunuz?
- Kod deposunu görebiliyor, son değişikliğin tarihini okuyabiliyor musunuz?
- Elinizdeki yedekten programın geri yüklenebildiği en az bir kez denendi mi?
- Mağaza hesaplarında sahip olarak siz mi görünüyorsunuz?
- Bağlı servislerin (SMS, ödeme, e-fatura) hesap bilgileri sizde mi?
- Yönetici panelinde size ait bir yönetici kullanıcı var mı?
- Yazılımcının erişimi, iş birliği bittiğinde nasıl kapatılacak?
Bu konuyu işe başlarken konuşun
Teslim listesi proje biterken değil, başlarken hazırlanır; o zaman kimse kırılmaz. İskenderun’da bir yazılımcıyla ya da başka bir şehirdeki bir ekiple çalışın, liste aynıdır; iki modeli freelance developer mı, yazılım ekibi mi yazısında karşılaştırdık. Mood Reklam’da teslimde nelerin işletmede kalacağı işe başlamadan yazılı olarak netleştirilir. Teslimden sonrası için yazılım bakımı yazısına, işletmenize özel bir program düşünüyorsanız özel yazılım sayfasına bakabilirsiniz.
