UV Baskı Hangi Malzemelere Yapılır? Beyaz Mürekkep ve Kabartma Etkisi

UV baskı; pleksi, cam, ahşap, alüminyum, kompozit panel ve dekota gibi sert ve düz malzemelerin üzerine doğrudan yapılır. Mürekkep yüzeye püskürtüldüğü anda ultraviyole ışıkla sertleştiği için malzemenin mürekkebi emmesi gerekmez; bu sayede kâğıdın ve folyonun basılamadığı yüzeyler basılabilir. Beyaz mürekkep şeffaf ve koyu zeminlerde renklerin altına katman olarak atılır, mürekkebin üst üste bindirilmesiyle de elle hissedilen bir kabartma etkisi elde edilebilir.

UV baskı nasıl çalışır?

Klasik baskıda mürekkep yüzeye emilerek ya da çözücüsü uçarak kurur. UV baskıda mürekkep sıvı hâlde yüzeye bırakılır ve baskı kafasının hemen arkasından gelen ultraviyole lamba onu anında katılaştırır. Mürekkep yüzeyin içine değil üstüne oturur; ince bir katman olarak malzemeye tutunur. Bunun iki sonucu vardır: emici olmayan yüzeyler basılabilir ve baskı makineden kuru çıkar.

Düz tablalı makinelerde malzeme tablaya yatırılır ve kafa üzerinden geçer. Bu yüzden malzemenin düz olması, makinenin kabul ettiği kalınlığı aşmaması ve yüzeyinin temiz olması gerekir. Kavisli, çok pürüzlü ya da eğri parçalar bu yönteme uygun değildir.

Malzemelere göre sonuç

Pleksi

UV baskının en yaygın zeminidir. Şeffaf levhada baskı arkadan ters uygulanırsa ön yüz cam gibi parlak kalır ve baskı arkada korunur. İsimlik, masa üstü tanıtım parçaları, ışıklı pano yüzeyi ve iç mekân logolarında kullanılır.

Cam

Cam bölme, kapı ve tabloya dönüştürülecek cam levhalar basılabilir. Cam çok pürüzsüz olduğu için mürekkebin tutunması yüzey hazırlığına bağlıdır; sık silinecek ya da dışarıda kalacak camlarda kalıcılığı atölyeye sorun. Yerinde duran vitrin camı için baskı değil folyo uygulanır.

Ahşap ve MDF

Ahşabın damarı baskının altından görünür ve sıcak, doğal bir etki verir. Açık renkli ve düzgün yüzeyli ahşap temiz sonuç verir; koyu ahşapta renkler ahşabın tonuyla karışır. Beyaz alt katman kullanılırsa damar kapanır, bu yüzden hangi etkinin istendiği baştan kararlaştırılır.

Alüminyum ve kompozit

Fırçalı alüminyumda metalin dokusu baskının altından parlar; beyaz katman atılmadığında renkler metalik bir görünüm kazanır. Kompozit panel ise düz, sağlam ve dış ortama uygun bir zemin sunar; yönlendirme ve bilgilendirme levhalarında sık kullanılır.

Dekota

Hafif, beyaz bir köpük levhadır. Kolay kesilir ve taşınır; iç mekân panoları, stant görselleri ve geçici duyurular için uygundur. Dış ortamda ve güneş altında uzun süreli kullanım için daha dayanıklı zeminler tercih edilir.

Beyaz mürekkep ne işe yarar?

Renkli mürekkepler yarı saydamdır; beyaz kâğıtta canlı görünmelerinin nedeni altlarındaki beyazdır. Şeffaf pleksi, cam, ahşap ya da koyu renkli bir levhada bu beyaz yoktur ve renkler soluk, zeminin rengine boyanmış gibi çıkar. Beyaz mürekkep bu eksikliği giderir. Üç biçimde kullanılır:

• Alt katman olarak: Önce beyaz, üzerine renk basılır. Koyu ve opak malzemelerde uygulanır.
• Üst katman olarak: Şeffaf malzemeye arkadan ters baskıda önce renk, sonra beyaz atılır; önden bakıldığında renk canlı, zemin kapalı görünür.
• Kısmi olarak: Yalnızca belirli alanlara beyaz atılır; geri kalan bölgede malzemenin kendisi görünmeye devam eder.

Beyazın nereye atılacağı dosyada ayrı bir katman olarak tanımlanır. Bu katmanı hazırlamak tasarım işidir; ne istediğinizi anlatmanız yeterlidir, ancak şeffaf kalmasını istediğiniz bölgeleri açıkça belirtin.

Kabartma etkisi

UV mürekkep yüzeyin üstünde katılaştığı için aynı bölgeye birkaç kat basıldığında kalınlık oluşur. Bu yolla logo, desen ya da yazı yüzeyden hafifçe yükseltilebilir; ışık altında parlayan ve parmakla hissedilen bir doku elde edilir. Şeffaf vernik katmanıyla belirli alanların parlatılması da aynı mantıkla yapılır.

Bu etkinin sınırları vardır: yükseklik birkaç katla sınırlıdır, her kat baskıyı uzatır ve çok ince çizgilerde sonuç belirsizleşir. Her makine bu işlemi aynı biçimde yapmaz. İstediğiniz etkinin yapılıp yapılamadığını ve nasıl görüneceğini atölyeden bir deneme parçasıyla görün.

UV baskının zayıf yanları

• Çizilme: Mürekkep yüzeyde durduğu için sert sürtünmede zarar görebilir. Sık dokunulan parçalarda arkadan baskı ya da koruyucu katman düşünülür.
• Tutunma: Cam ve bazı metal ya da plastik yüzeylerde tutunma zayıf olabilir; yüzey hazırlığı gerekebilir.
• Esneme: Sertleşmiş mürekkep bükülen yüzeyde çatlayabilir. Baskıdan sonra kıvrılacak parçalar için uygun değildir.
• Dış ortam: Güneş altında renk dayanımı malzemeye ve mürekkebe göre değişir. Kıyı ikliminde nem ve tuz, levhanın kenarlarından başlayarak etkisini gösterir.

Folyo yapıştırmak yerine doğrudan baskı

Aynı görsel bir levhaya baskılı folyo yapıştırılarak da elde edilebilir. Doğrudan baskıda folyo kenarı, hava kabarcığı ve zamanla kalkma riski yoktur; yüzey tek parça görünür. Folyo ise kavisli yüzeylere uyum sağlar ve sonradan sökülebilir. Levha düz ve kalıcıysa UV baskı, yüzey kavisli ya da geçiciyse folyo baskı daha uygundur.

Baskıdan sonra kesim ve sipariş

Baskılı pleksi ve ahşap levhalar lazer kesim ile istenen biçime getirilebilir; baskı ile kesim çizgisinin çakışması için ikisi aynı dosyadan hazırlanır. Logonun ve kesim çizgisinin vektör olması gerekir; ayrıntısı vektörel logo dosyası yazısındadır.

UV baskı siparişinde malzemeyi, ölçüyü, adedi, parçanın iç mekânda mı dışarıda mı duracağını ve nasıl monte edileceğini bildirin. Kendi malzemenizi getirecekseniz önce küçük bir parçada deneme yapılmasını isteyin; her yüzey mürekkebi aynı biçimde tutmaz.