Rehber
Fabrikada Zemin İşaretleme: Zemin Grafiği Nerede İşe Yarar?
Fabrika zemini boya, bant ya da folyoyla işaretlenir. Zemin grafiğinin güçlü olduğu yerler, tozuyan betonda neden tutmadığı, kaymaz laminasyon, forklift trafiği ve uygulama günü hazırlığı.
· 4 dk okuma · Mood Reklam
Zemin işaretinde ilk soru “ne renk olsun” değil, “hangi yöntemle yapılsın” sorusudur. Fabrika zemini üç yolla işaretlenir: boya ya da epoksi kaplama, endüstriyel zemin bandı ve baskılı zemin folyosu. Her birinin güçlü olduğu yer farklıdır. Zemin grafiği, yani üzerinde yürünmeye uygun laminasyonlu folyo, sembol ve yazı taşıyan işaretlerde öne çıkar; forkliftin sürekli döndüğü bir kavşakta ise doğru seçim olmayabilir.
Folyo ile yapılan uygulamaların kapsamı duvar ve zemin grafikleri sayfasındadır. Burada zemin grafiğinin fabrikada nerede işe yaradığını, nerede başka bir yönteme bırakılması gerektiğini ve uygulama öncesi hazırlığı anlatıyoruz.
Boya, bant ve folyo: hangisi nerede?
| Yöntem | Güçlü olduğu yer | Sınırı |
|---|---|---|
| Boya ya da epoksi çizgi | Uzun, kalıcı hatlar; ağır araç trafiği | Kuruma için alan kapatılır; zemin kaplama firmasının işidir |
| Endüstriyel zemin bandı | Düz çizgiler, sık değişen yerleşim | Sembol ve yazı taşımaz |
| Zemin folyosu (grafik) | Sembol, yazı, ok, logo, renkli alan | Pürüzlü zeminde ve yoğun tekerlek sürtünmesinde çabuk yıpranır |
Çoğu tesiste bu üçü birlikte kullanılır: hatlar boya ya da bantla çekilir, hattın ne anlama geldiğini söyleyen semboller ve yazılar folyoyla eklenir.
Zemin grafiğinin işe yaradığı yerler
- Yaya yolu sembolleri: Çizgiyle ayrılmış yolun yaya yolu olduğunu belirli aralıklarla tekrar eden bir sembol anlatır.
- Durma ve bekleme noktaları: Kapı önü, kavşak ve geçit başlarında ayak izi ya da dur işareti.
- Alan adları: Hammadde, yarı mamul, sevke hazır, karantina gibi istif alanlarının zemine yazılan adı.
- Ekipman yerleri: Transpalet, çöp kutusu, yangın söndürücü önü gibi boş kalması ya da belirli bir şeyin durması gereken alanlar.
- Ziyaretçi rotası: Girişten üretim alanındaki izleme noktasına uzanan renkli çizgi ve oklar.
Sembollerin, renklerin ve hat genişliklerinin ne olacağını tesisin iş güvenliği uzmanı ilgili mevzuata ve tesis içi kurallara göre belirler. Atölyeye onaylanmış yerleşim planı ve sembol listesiyle gelin.
Zemindeki işarete yukarıdan ve eğik bir açıyla bakılır; ince çizgili, ayrıntılı bir çizim bu açıdan seçilmez. Kalın hatlı, tek ya da iki renkli semboller ve kısa kelimeler tercih edilir. Forklift operatörünün okuyacağı yazı, yayanın okuyacağından daha büyük olmalıdır.
Yüzey: folyo her zemine yapışmaz
Folyonun ömrünü malzemeden çok altındaki zemin belirler. Düzgün, tozumayan epoksi ya da cilalı beton yüzeyde folyo iyi tutunur. Çıplak, tozuyan betonda yapışkan zemine değil toza yapışır; kenarlar kısa sürede kalkar. Yağ ve soğutma sıvısı sızan bölgelerde yüzey temizlenmeden uygulama yapılmaz; sızıntı sürüyorsa folyo doğru çözüm değildir. Derz ve çatlak üzerinden geçen grafik o hat boyunca yırtılır; tasarım derzlere göre yerleştirilmelidir.
Emin olunamayan zeminlerde küçük bir deneme parçası yapıştırıp bir süre trafik altında izlemek, bütün alanı kaplayıp sökmekten daha akılcıdır. Duvar ve zeminlerde yüzeyin nasıl değerlendirildiğini yüzey hazırlığı yazısında da anlattık.
Kaymazlık ve laminasyon
Zemin grafiğinde baskının üzerine, üzerinde yürünmeye uygun dokulu bir laminasyon uygulanır. Bu katman hem baskıyı aşınmadan korur hem de yüzeyin kayganlaşmasını önlemeye yardım eder. Duvar ya da araç için üretilmiş parlak laminasyon zemine uygulanmaz. Islanan, yağlanan ya da rampa eğimi olan yerlerde kaymazlık koşullarını uzmanınızla birlikte değerlendirin; malzemenin teknik bilgisini atölyeden isteyin.
Forklift ve transpalet trafiği
Düz geçen tekerlek folyoyu fazla yormaz; asıl yıpranma tekerleğin döndüğü, frenlediği ve yük altında kaydığı noktalarda olur. Bu yüzden grafikler mümkünse dönüş noktalarının dışına, düz geçişlerin üzerine ya da yaya tarafına yerleştirilir. Köşeleri yuvarlatılmış parçalar, sivri köşeli parçalara göre kenardan daha geç kalkar. Ağır ve sürekli araç trafiği olan hatlarda sembolün boya şablonuyla yapılması daha uzun ömürlü olabilir; bu noktalarda zemin kaplama firmanızın görüşünü alın.
Uygulama günü
- Alan boşaltılır, süpürülür ve yağdan arındırılır; zemin tamamen kuru olmalıdır.
- Yerleşim planına göre noktalar işaretlenir ve tesis sorumlusuyla birlikte kontrol edilir.
- Folyo uygulanır, kenarları bastırılır.
- Alan, atölyenin önerdiği süre boyunca araç trafiğine kapalı tutulur.
Uygulamayı vardiya arasına, hafta sonuna ya da planlı duruşa denk getirmek üretimi aksatmaz. Kesim folyodan hazırlanan tek renkli semboller ile baskılı grafikler arasındaki fark folyo baskı ve kesim sayfasında anlatılıyor.
Bakım ve yenileme
Zemin grafiği sarf malzemesi gibi düşünülmelidir: yıpranır ve yenilenir. Kenarı kalkan parça, takılma riski oluşturmadan sökülmeli ya da değiştirilmelidir. Zemin yıkama makinesinin fırçası ve kullanılan temizlik kimyasalı da grafiği etkiler; uygulamadan sonra temizlik ekibine haber verin. Sık yıpranan semboller için ilk siparişte yedek bastırmak, aynı rengi ve ölçüyü sonradan tutturma derdini ortadan kaldırır. Duvardaki ve direkteki uyarıların zemindekilerle aynı dili konuşması için iş güvenliği levhalarının seçimi ve yerleşimi yazısına da göz atın. Mood Reklam’ın atölyesi İskenderun’dadır; zemin uygulamaları tesisin duruş planına göre yerinde yapılır.
